Άγιος Πέτρος Αλεξανδρείας: "Λόγος περὶ τοῦ μὴ δεῖν αὐτοπροαιρέτως ἐπὶ τὸ μαρτύριον ἰέναι" (=«Λόγος περί του ότι δεν πρέπει κανείς να πηγαίνει αυτοπροαίρετα στο μαρτύριο»)
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: «Και εκείνους που, σαν να πετιούνται ξαφνικά από τον ύπνο, ρίχνονται από μόνοι τους στον αγώνα, ενώ δεν είναι ακόμη έτοιμοι και πρόκειται να παρασυρθούν, προκαλώντας οι ίδιοι στον εαυτό τους τη δοκιμασία μιας φοβερής τρικυμίας, και μάλιστα ανάβοντας ακόμη περισσότερο τη φωτιά της έχθρας των ασεβών εναντίον των αδελφών τους, πρέπει βέβαια να τους αντιμετωπίζουμε με συμπάθεια, επειδή ενεργούν με την πρόθεση να τιμήσουν τον Χριστό.
Ωστόσο, δεν δίνουν προσοχή στα λόγια του ίδιου του Χριστού, ο οποίος μας δίδαξε να προσευχόμαστε ώστε να μη βρεθούμε σε πειρασμό, λέγοντας στον Πατέρα: «Και μη εισενέγκης ημάς εις πειρασμόν αλλά ρύσαι ημάς από του πονηρού».
Ίσως επίσης αγνοούν ότι ο Κύριος και Διδάσκαλός μας πολλές φορές απομακρύνθηκε από εκείνους που ζητούσαν να τον σκοτώσουν· ότι υπήρξαν περιπτώσεις όπου δεν κυκλοφορούσε δημόσια εξαιτίας τους· και ακόμη ότι, όταν πλησίασε η ώρα του Πάθους Του, δεν παρουσιάστηκε μόνος του στους διώκτες του, αλλά περίμενε μέχρι να έρθουν εκείνοι εναντίον του με μαχαίρια και ρόπαλα. Τότε τους είπε: «Σαν να ήμουν ληστής βγήκατε με μαχαίρια και ρόπαλα για να με συλλάβετε;». Και αυτοί, όπως λέει η Γραφή, τον παρέδωσαν στον Πιλάτο.
Ακολουθώντας το παράδειγμά του, έτσι έπραξαν και όσοι βάδισαν στα ίχνη του. Θυμούνταν τα θεία λόγια του, με τα οποία μας προετοίμαζε για τους διωγμούς: «Να προσέχετε τους εαυτούς σας· γιατί θα σας παραδώσουν σε συνέδρια και θα σας μαστιγώσουν στις συναγωγές τους». Είπε «θα σας παραδώσουν», όχι όμως «να παραδώσετε μόνοι σας τον εαυτό σας». Και επίσης είπε: «Θα οδηγηθείτε μπροστά σε ηγεμόνες και βασιλείς εξαιτίας του ονόματός μου», όχι όμως «να παρουσιαστείτε μόνοι σας μπροστά τους».
Γι' αυτό και θέλει, όταν μας καταδιώκουν για το όνομά Του, να μετακινούμαστε από τόπο σε τόπο, όπως ο ίδιος είπε: «Όταν σας διώκουν από αυτή την πόλη, να φεύγετε σε άλλη».
Δεν θέλει να παραδινόμαστε μόνοι μας στους υπηρέτες και εκτελεστές του διαβόλου. Γιατί έτσι θα γίνουμε αιτία να διαπράξουν ακόμη περισσότερους φόνους και θα τους εξωθήσουμε να γίνουν ακόμη πιο σκληροί και να ολοκληρώσουν τα φονικά τους έργα. Αντίθετα, θέλει να περιμένουμε με σύνεση, να φυλάμε τον εαυτό μας, να αγρυπνούμε και να προσευχόμαστε, ώστε να μην εισέλθουμε σε πειρασμό.
Έτσι ο Στέφανος, ο πρώτος που ακολούθησε τα ίχνη του Χριστού στο μαρτύριο, δεν παραδόθηκε μόνος του, αλλά συνελήφθη στα Ιεροσόλυμα από τους παρανόμους, οδηγήθηκε στο συνέδριο και, ενώ λιθοβολούνταν για το όνομα του Χριστού, δοξάστηκε προσευχόμενος: «Κύριε, μη τους λογαριάσεις αυτή την αμαρτία».
Έτσι και ο Ιάκωβος συνελήφθη από τον Ηρώδη και αποκεφαλίστηκε.
Έτσι και ο κορυφαίος των Αποστόλων, ο Πέτρος, αφού πολλές φορές συνελήφθη, φυλακίστηκε και ταπεινώθηκε, τελικά σταυρώθηκε στη Ρώμη.
Το ίδιο και ο Παύλος. Πολλές φορές παραδόθηκε στους διώκτες του, κινδύνευσε μέχρι θανάτου, αγωνίστηκε πολύ και καυχήθηκε για τους πολλούς διωγμούς και τις θλίψεις του. Στο τέλος αποκεφαλίστηκε και αυτός στην ίδια πόλη. Αλλά ο ίδιος αναφέρει ως παράδειγμα ότι στη Δαμασκό κατέβηκε νύχτα μέσα σε ένα καλάθι από το τείχος και έτσι γλίτωσε από εκείνον που ήθελε να τον συλλάβει.
Γιατί πρώτος σκοπός των Αποστόλων δεν ήταν να αναζητούν το μαρτύριο, αλλά να κηρύττουν το Ευαγγέλιο και να διδάσκουν τον λόγο του Θεού. Με αυτόν τον τρόπο στήριζαν τους αδελφούς να μένουν σταθεροί στην πίστη, λέγοντας ότι «μέσα από πολλές θλίψεις θα εισέλθουμε στη βασιλεία του Θεού».
Δεν επιζητούσαν το δικό τους συμφέρον, αλλά το συμφέρον των πολλών, ώστε να σωθούν.
