Εις τύπον και
τόπον Χριστού (Ἀρχιμ. Μελέτιος Ἀπ. Βαδραχάνης)
ΕΙΣ ΤΥΠΟΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΝ ΧΡΙΣΤΟΥ
Ἀρχιμανδρίτης Μελέτιος Ἀπ. Βαδραχάνης
Λένε οἱ πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας ὅτι ὁ ἐπίσκοπος, κατὰ κύριο καὶ οὐσιαστικὸ λόγο, καὶ ὁ ἱερεύς, κατὰ δευτερεύοντα καὶ σχετικό, εἶναι εἰς τύπον καὶ τόπον Χριστοῦ....
Ἃς δοῦμε λοιπὸν τί σημαίνει νὰ βρίσκεται ὁ ποιμὴν εἰς τόπον καὶ τύπον Χριστοῦ. Σύμφωνα μὲ τὰ εὐαγγέλια...
Εις τύπον και
τόπον Χριστού (Ἀρχιμ. Μελέτιος Ἀπ. Βαδραχάνης)
ΕΙΣ ΤΥΠΟΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΝ ΧΡΙΣΤΟΥ
Ἀρχιμανδρίτης Μελέτιος Ἀπ. Βαδραχάνης
Λένε οἱ πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας ὅτι ὁ ἐπίσκοπος, κατὰ κύριο καὶ οὐσιαστικὸ λόγο, καὶ ὁ ἱερεύς, κατὰ δευτερεύοντα καὶ σχετικό, εἶναι εἰς τύπον καὶ τόπον Χριστοῦ...
Ἃς δοῦμε λοιπὸν τί σημαίνει νὰ βρίσκεται ὁ ποιμὴν εἰς τόπον καὶ τύπον Χριστοῦ. Σύμφωνα μὲ τὰ εὐαγγέλια πρέπει νὰ.......
Ἐπιβάλλεται ν’ ἀγαπᾷ τοὺς πάντες ἀκόμη καὶ τοὺς
ἐχθρούς του, νὰ τοὺς εὐλογεῖ καὶ νὰ μὴ τοὺς καταριέται, νὰ τοὺς εὐεργετεῖ, καὶ
νὰ προσεύχεται γὶ αὐτοὺς ποὺ τὸν καταδιώκουν. Νὰ συγχωρεῖ ἀκόμη καὶ τοὺς
σταυρωτές του. Νὰ πλένει τὰ πόδια τῶν μαθητῶν του καὶ νὰ ἐργάζεται μὲ τὰ ἴδια
τοῦ τὰ χέρια, τρέφοντας καὶ αὐτούς, ὅπως συνήθιζε ὁ ἀπόστολος Παῦλος.
ΕΙΣ ΤΥΠΟΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΝ ΧΡΙΣΤΟΥ
Ἀρχιμανδρίτης Μελέτιος Ἀπ. Βαδραχάνης
Λένε οἱ πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας ὅτι ὁ ἐπίσκοπος, κατὰ κύριο καὶ οὐσιαστικὸ λόγο, καὶ ὁ ἱερεύς, κατὰ δευτερεύοντα καὶ σχετικό, εἶναι εἰς τύπον καὶ τόπον Χριστοῦ. Δηλαδὴ βρίσκονται στὴ θέση τοῦ Χριστοῦ, τὸν ἐκπροσωποῦν, μιλοῦν ἐξ ὀνόματός του καὶ σύμφωνα μὲ τὶς ἐπιθυμίες του καὶ τὸ εὐαγγέλιό του, προσφέρουν τὴ χάρη τῶν μυστηρίων τῆς Ἐκκλησίας, λύουν τὰ δεσμὰ τῆς ἁμαρτίας καὶ παρέχουν τὴν ἄφεση, καθοδηγοῦν καὶ ποιμαίνουν τὸν λαὸ τοῦ Θεοῦ. Συνεπῶς οἱ πιστοὶ ὀφείλουν νὰ συμπεριφέρονται πρὸς τοὺς ποιμένες ὅπως θὰ συμπεριφερόταν στὸν ἴδιο τὸν Χριστό, νὰ τοὺς τιμοῦν, νὰ τοὺς ὑπακούουν, νὰ εἶναι ἑνωμένοι μαζύ τους. Καὶ οἱ ποιμένες ὅμως πρέπει συνεχῶς νὰ σκέπτονται τὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ, τὰ ἔργα του, τὰ λόγια του, τὸν ἓν γένει βίο καὶ τὴν πολιτεία του.
Ἃς δοῦμε λοιπὸν τί σημαίνει νὰ βρίσκεται ὁ ποιμὴν εἰς τόπον καὶ τύπον Χριστοῦ. Σύμφωνα μὲ τὰ εὐαγγέλια πρέπει νὰ νηστεύει καὶ νὰ προσεύχεται ἀπολύτως γιὰ μεγάλα χρονικὰ διαστήματα -μέχρι καὶ 40 μέρες- νὰ μὴ ξεχνᾷ ὅτι ὁ διάβολος ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὸν πιστὸ μόνο μὲ προσευχὴ καὶ νηστεία, νὰ μὴ ξεχνᾷ ὅτι ὁ Χριστὸς περνοῦσε ὅλη τὴ νύχτα προσευχόμενος σὲ δύσκολες ποιμαντικὲς στιγμές, ὅπως πρὶν ἐκλέξει τοὺς μαθητές του.
 |
Ο Δαυίδ στον 27ο ψαλμό, αντιμετωπίζοντας δύσκολες καταστάσεις και πιεζόμενος φρικτά από παντού, απευθύνει με κραυγές έκκληση στον Κύριο να μη αδιαφορήσει στα προβλήματά του, αλλά να τα επιλύσει· διότι υπάρχει κίνδυνος να μη αντέξει στις δοκιμασίες και να ξεχάσει τον αληθινό Θεό και να γίνει όμοιος με αυτούς που κατεβαίνουν στον λάκκο της διαφθοράς και της ασέβειας. Τον παρακαλεί να μη επιτρέψει να συμπαρασυρθεί με αυτούς που αμαρτάνουν και είναι άδικοι. Μ’ αυτούς που είναι υποκριτές κι ενώ εξωτερικά φαίνονται ευγενικοί και φιλικοί, εσωτερικά στην καρδιά τους σκέπτονται πως να σε πλήξουν και να σε εξουδετερώσουν.
Όχι Κύριε μη με αφήσεις να καταντήσω σαν κι αυτούς, προσεύχεται ο Δαυίδ, κι αυτούς, εφ’ όσον παραμένουν πονηροί και διπρόσωποι, να τους φερθείς κατά τα έργα τους και την συμπεριφορά τους. Διότι παρεξήγησαν την τακτική σου και την ανοχή σου και νομίζουν ότι θα συνεχίζουν ν’ αμαρτάνουν ανεμπόδιστα.
 «ΠΑΝΤΑ ΜΟΙ ΕΞΕΣΤΙΝ ΑΛΛ’ ΟΥ ΠΑΝΤΑ ΣΥΜΦΕΡΕΙ» |
Ο απόστολος Παύλος στην Α ΄ προς Κορινθίους επιστολή του (6,12-20) γράφει τα εξής.
«Πάντα μοι έξεστιν αλλ’ ου πάντα συμφέρει». Το «πάντα μοι έξεστι», κατά τους ερμηνευτές, ήταν ή ένα ρητό που κυκλοφορούσε στην Κόρινθο ή – το πιθανώτερο- λόγος του αποστόλου Παύλου που είχε σχέση με τις νομικές διατάξεις της Παλαιάς Διαθήκης, αλλά παρερμηνευόταν από τους Κορινθίους, οι οποίοι το εφάρμοζαν γενικά σ’ όλα τα θέματα, ακόμη και σ’ αυτά που ρητά απαγορεύει η Καινή Διαθήκη. Όλα είναι στην εξουσία μου να τα κάνω, λέγει ο Παύλος, αλλά όλα δεν με συμφέρουν. Μπορώ να κλέψω, να φονεύσω, ν’ ασελγήσω, να κάνω λαθρεμπόριο, να γίνω πότης, κοιλιόδουλος, ναρκομανής, φανατικός καπνιστής, γενικά άσωτος. Όλα αυτά όμως με οδηγούν στην καταστροφή· υλική, πνευματική, κοινωνική.
|
 Η ΠΙΣΤΗ |
Α΄. Το πρώτο στον χριστιανισμό είναι η πίστη. Είναι η πηγή και το κέντρο όλης της εν Χριστώ ζωής. Είναι ο πρώτος και απαραίτητος όρος που θέτει ο Θεός για να τον πλησιάσει ο άνθρωπος. Λέγει ο απόστολος Παύλος σχετικά με το θέμα μας· «Χωρίς δε πίστεως αδύνατον ευαρεστήσαι· πιστεύσαι γαρ δει τον προσερχόμενον τω Θεώ ότι εστί και τοις εκζητούσιν αυτόν μισθαποδότης γίνεται»1. Γι’ αυτό η πίστη υπήρξε προπτωτική και μεταπτωτική αναγκαιότητα. Το πρώτο και βασικό, που ζήτησε ο Θεός από τους πρωτοπλάστους, ήταν να πιστέψουν στον λόγο του, ότι εάν φάνε από το ξύλο «του γιγνώσκειν καλόν και πονηρόν»2 τότε θα αποθάνουν. Οι πρωτόπλαστοι μέχρι τότε δεν γνώριζαν το φαινόμενο του θανάτου. Ο θάνατος γι’ αυτούς ήταν μια άγνωστη πραγματικότητα. Ο Θεός λοιπό τους καλούσε με την εντολή που τους έδωσε, αφ’ ενός μεν να δείξουν εμπιστοσύνη και αφοσίωση σ’ εκείνον, να θεωρήσουν αξιόπιστο το λόγο του και να υπακούσουν, αφ’ ετέρου δε τους καλούσε να θεωρήσουν πραγματικό το «μη βλεπόμενο», τότε φαινόμενο του θανάτου. Μετά την αποτυχία των πρωτοπλάστων να πιστέψουν, ο Θεός επεκτείνει την απαίτησή του για πίστη στους απογόνους του Αδάμ· Στον Νώε, τον Αβραάμ, στον Ισαάκ, στον Ιακώβ, στον λαό του Ισραήλ που προήλθε απ’ αυτούς. |
ΕΙΣ ΤΥΠΟΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΝ ΧΡΙΣΤΟΥ |
Λένε οἱ πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας ὅτι ὁ ἐπίσκοπος, κατὰ κύριο καὶ οὐσιαστικὸ λόγο, καὶ ὁ ἱερεύς, κατὰ δευτερεύοντα καὶ σχετικό, εἶναι εἰς τύπον καὶ τόπον Χριστοῦ. Δηλαδὴ βρίσκονται στὴ θέση τοῦ Χριστοῦ, τὸν ἐκπροσωποῦν, μιλοῦν ἐξ ὀνόματός του καὶ σύμφωνα μὲ τὶς ἐπιθυμίες του καὶ τὸ εὐαγγέλιό του, προσφέρουν τὴ χάρη τῶν μυστηρίων τῆς Ἐκκλησίας, λύουν τὰ δεσμὰ τῆς ἁμαρτίας καὶ παρέχουν τὴν ἄφεση, καθοδηγοῦν καὶ ποιμαίνουν τὸν λαὸ τοῦ Θεοῦ. Συνεπῶς οἱ πιστοὶ ὀφείλουν νὰ συμπεριφέρονται πρὸς τοὺς ποιμένες ὅπως θὰ συμπεριφερόταν στὸν ἴδιο τὸν Χριστό, νὰ τοὺς τιμοῦν, νὰ τοὺς ὑπακούουν, νὰ εἶναι ἑνωμένοι μαζύ τους. Καὶ οἱ ποιμένες ὅμως πρέπει συνεχῶς νὰ σκέπτονται τὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ, τὰ ἔργα του, τὰ λόγια του, τὸν ἓν γένει βίο καὶ τὴν πολιτεία του.
|
| ΜΙΑ ΞΕΧΑΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ |
Η διδασκαλία αυτή που παρουσιάζουμε είναι παρμένη από τον «Διάλογο Παλλαδίου περί βίου Ιωάννου Χρυσοστόμου», ένα βιβλίο που είναι η σημαντικότερη πηγή για τον τη ζωή του ιερού πατρός και βασίζεται στην προσωπική γνώση του συγγραφέα. Παρουσιάζει λεπτομέρειες της ζωής του ι. Χρυσοστόμου, που για την πλειονότητα των σημερινών κληρικών και μάλιστα των επισκόπων αποτελούν ιδιορρυθμίες, ασκητικές υπερβολές, παρατραβηγμένες τακτικές, και γενικά πράγματα που έγιναν «τω καιρώ εκείνω», αλλά δεν μπορούν να έχουν σχέση με την εποχή μας και την ποιμαντική δραστηριότητα των κληρικών μας, η οποία εν πολλοίς σήμερα βασίζεται στα ακριβώς αντίθετα απ’ όσα εφήρμοζε ο ι. Χρυσόστομος.
|
|
Η
ΜΕΤΑΝΟΙΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ
 |
|
Α΄. Ορισμός μετανοίας.
ΠΡΙΝ
δούμε τη διδασκαλία του ι. Χρυσοστόμου για την μετάνοια, ας παραθέσουμε ένα
ορισμό της μετάνοιας που δίδει σε σχετική ομιλία του. «Η μετάνοια είναι»,
λέγει ο ιερός πατήρ, «θεραπευτικό ιατρείο της αμαρτίας· είναι δώρο ουράνιο,
δύναμη θαυμαστή, χάρη που νικά τις συνέπειες των νόμων. Γι’ αυτό δεν
απορρίπτει τον πόρνο, δεν διώχνει το μοιχό, δεν αποστρέφεται τον μέθυσο, δεν
σιχαίνεται τον ειδωλολάτρη, δεν απομακρύνει τον κακολόγο, δεν διώχνει τον
βλάσφημο, ούτε τον αλαζόνα, αλλ’ όλους τους μεταβάλλει· γιατί η μετάνοια
είναι χωνευτήρι της αμαρτίας»1.
Β΄. Αποτελεσματικότητα της μετανοίας.
Από
τον ορισμό που παραθέσαμε φαίνεται η αξία και η αποτελεσματικότητα της
μετανοίας. Η μετάνοια αφ’ ενός εξαφανίζει τις παρανομίες, τα δάκρυα, τις
ενοχές, τον φόβο, την απόγνωση, και μας δίδει παρρησία προς τον Θεό, αφ’
ετέρου αλλάζει οντολογικά την μεταπτωτική φύση μας. Η Εκκλησία, μέσα στην
οποία ανθεί και αξιοποιείται η μετάνοια, είναι ανώτερη και από την κιβωτό του
Νώε. Διότι η κιβωτός εκείνη δέχθηκε ζώα και τα διατήρησε σώα από τον
κατακλυσμό, δεν άλλαξε όμως την φύση τους. Ο λύκος παρέμεινε λύκος και το
γεράκι το ίδιο. Ενώ εδώ η μετάνοια δίνει την δυνατότητα στον λύκο να γίνει
πρόβατο και στο φίδι αρνί. Όχι βέβαια ότι ο άνθρωπος παίρνει κάτι που δεν
είχε, αλλά με την απομάκρυνσή του από την αμαρτία ξαναγυρίζει στο αρχαίο
κάλλος, ξαναγίνεται εικόνα Θεού2.
Ρωτούσαν
οι ακροατές τον Χρυσόστομο· «Είναι δυνατό να μετανοήσει κανείς και να
σωθεί;». «Όλη τη ζωή μου την πέρασα μέσα στις αμαρτίες, και σώζομαι εάν
μετανοήσω;»3. Και απαντούσε ο ι. πατήρ· «Ασφαλώς. Βεβαιότατα. Ο Κύριός μας
έχει την δύναμη να εξαλείφει τα αμαρτήματα σε τέτοιο βαθμό, ώστε ούτε ίχνος
να μη μείνει. Στην περίπτωση των ιατρών του σώματος αυτό μερικές φορές είναι
αδύνατο. Γι’ αυτό, ενώ το τραύμα θεραπεύεται, η ουλή μένει. Ο Θεός όμως, όταν
εξαλείφει τα αμαρτήματα, ούτε ουλή αφήνει ούτε ίχνος επιτρέπει να μείνει,
αλλά μαζί με την υγεία χαρίζει και την ομορφιά, μαζί με την απαλλαγή της
τιμωρίας δίνει και τη δικαιοσύνη, και κάνει εκείνον που έχει αμαρτήσει ίσον
με εκείνον που δεν έχει αμαρτήσει. Γιατί εξαλείφει το αμάρτημα και το κάνει
ούτε καν να υπάρχει και σαν να μη έγινε. Τόσο πολύ τέλεια το εξαλείφει, χωρίς
να μένει ούτε ουλή ούτε ίχνος ούτε σημάδι αποδεικτικό ούτε δείγμα»4. Γι’ αυτό
ο Ησαΐας βροντοφωνάζει· «Και δεύτε διαλεχθώμεν, λέγει Κύριος· και εάν ώσιν αι
αμαρτίαι υμών ως φοινικούν, ως χιόνα λευκανώ, εάν δε ώσιν ως κόκκινον, ως
έριον λευκανώ»5. Βλέπετε, αναφωνεί ο ι. πατήρ σχολιάζοντας το χωρίο του
Ησαΐα, βλέπετε, εάν κάπου υπάρχει ουλή ή ρυτίδα μαζί με το χρώμα της
καθαρότητας; Μήπως υπάρχουν κάπου μαυράδια ή λεκέδες; Πουθενά δεν φαίνονται.
Η παντοδυναμία του Θεού, όταν το ζητήσει ο άνθρωπος, εξαλείφει τα πάντα6.
Γ΄. Έμπρακτη και ουσιαστική μετάνοια.
Αλλά
ενώ η μετάνοια έχει τόση αξία και αποτελεσματικότητα, για να δρέψουμε τους
καρπούς της πρέπει η προσωπική μας μετάνοια να είναι έμπρακτη και ουσιαστική.
Διότι
|
