 |
Στολη Μαγισσα Αραχνη Great Pretenders Με Καπελο Βελουδινη [33093]
|
ΣΠΑΙΝΤΕΡΜΑΝ ΚΑΙ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ
«Ο
Σπάιντερ-Μαν και το Δίχτυ της Πλάνης: Μια Ορθόδοξη Κριτική»
Εισαγωγή
Ο
σύγχρονος κινηματογράφος και τα κόμικς προβάλλουν ασταμάτητα «υπερήρωες», οι
οποίοι παρουσιάζονται ως σωτήρες της ανθρωπότητας. Ένα από τα πιο γνωστά
πρότυπα είναι ο Σπάιντερ-Μαν, ο νεαρός με τις υπεράνθρωπες δυνάμεις που
απέκτησε από το δάγκωμα μίας ραδιενεργής αράχνης. Για εκατομμύρια παιδιά ανά
τον κόσμο, ο Σπάιντερ-Μαν θεωρείται πρότυπο ηθικής, ευθύνης και ηρωισμού. Όμως,
από Ορθόδοξη σκοπιά, η εικόνα αυτή είναι παραπλανητική και επικίνδυνη.
«Ο
Συμβολισμός της Αράχνης»
Η αράχνη, σύμβολο του ήρωα, είναι ζώο που υφαίνει δίχτυα για να παγιδεύει τα θηράματά του. Στην πνευματική γλώσσα της Εκκλησίας, τα δίχτυα αυτά παραπέμπουν στις παγίδες του διαβόλου που αιχμαλωτίζουν τις ψυχές. Ο ψαλμωδός αναφωνεί: «Εξελόν με εκ της παγίδος ης έκρυψάν μοι» (Ψαλμ. 30,5). Ο Σπάιντερ-Μαν λοιπόν δεν στηρίζεται σε φωτεινό σύμβολο, αλλά σε σύμβολο δαιμονικό, που φανερώνει εγκλωβισμό και παγίδευση. Αντί να ελευθερώνει, πλέκει δίκτυα. Αντί να χαρίζει φως, κινείται σε σκοτεινούς τοίχους και σκιές.
«Η
Ψευδο-Ηθική του «Μεγάλης Δύναμης»
Η γνωστή
φράση που συνοδεύει τον Σπάιντερ-Μαν είναι: «Μεγάλη δύναμη σημαίνει και μεγάλη
ευθύνη». Φράση που ακούγεται ηθική, αλλά στην πραγματικότητα είναι βαθύτατα
εγωκεντρική. Το επίκεντρο δεν είναι ο Θεός ούτε η Χάρη Του, αλλά η ανθρώπινη
δύναμη. Η Ορθοδοξία μας διδάσκει ότι κάθε αγαθό «άνωθεν εστι καταβαίνον» (Ιακ.
1,17). Δεν είναι καρπός ραδιενέργειας ούτε μετάλλαξης, αλλά καρπός του Αγίου
Πνεύματος. Αντί να δείχνει τον δρόμο της ταπεινώσεως, ο Σπάιντερ-Μαν προβάλλει
την αυτάρκεια, ότι ο άνθρωπος μόνος του μπορεί να σώσει τον κόσμο – χωρίς Θεό.
Ο
Ψεύτικος Σωτήρας των Νέων
Πλήθος
παιδιών και εφήβων βλέπουν τον Σπάιντερ-Μαν σαν σωτήρα. Περιμένουν από εκείνον
να προστατεύσει τους αδύνατους, να παλέψει το κακό, να δώσει ελπίδα. Στην
πραγματικότητα, όμως, αυτός ο «σωτήρας» είναι μια φανταστική μορφή που
αντικαθιστά στη συνείδηση των παιδιών τον αληθινό Σωτήρα, τον Χριστό. Ο
Σπάιντερ-Μαν νικά προσωρινά κάποιους εχθρούς της πόλης· ο Χριστός νικά οριστικά
τον θάνατο και την αμαρτία. Ο Σπάιντερ-Μαν αιωρείται σε ιστούς και σκιές· ο
Χριστός αναστήθηκε εκ νεκρών και κάλεσε τους ανθρώπους στο φως. Ο Σπάιντερ-Μαν
προβάλλεται ως «ελπίδα της Νέας Υόρκης»· ο Χριστός είναι «η ελπίδα πάντων των
περάτων της γης».
«Οι
Πνευματικοί Κίνδυνοι»
Οι
ταινίες του Σπάιντερ-Μαν, γεμάτες ένταση, μάχες, τρόμο και υπερφυσικά στοιχεία,
εθίζουν τα παιδιά σε μία κοσμοθεωρία που απέχει πολύ από την αλήθεια του
Ευαγγελίου. Ταυτίζονται με έναν ήρωα που αντλεί δύναμη από μετάλλαξη και όχι
από την αγάπη του Θεού· μαθαίνουν να θεωρούν φυσιολογικό τον κόσμο των τεράτων,
των «κακών» και των εκδικητικών ηρώων. Η Εκκλησία μας καλεί να γεμίζουμε τον
νου και την καρδιά των παιδιών με τα βίους των Αγίων, με πρότυπα που δεν
βασίζονται σε σκοτάδια, δίχτυα και βία, αλλά σε θυσία, ταπείνωση και αληθινή
αγάπη.
«Συμπέρασμα
– Η Ορθόδοξη Στάση»
Ο
Σπάιντερ-Μαν, όπως και άλλοι υπερήρωες, αποτελεί ψεύτικο πρότυπο σωτήρα.
Διδάσκει μια κοσμική «σωτηρία» χωρίς Χριστό, καλλιεργεί σύμβολα δαιμονικά
(αράχνη, δίχτυα, σκιές) και προβάλλει την ανθρώπινη δύναμη αντί της θείας
χάριτος. Ως Ορθόδοξοι Χριστιανοί οφείλουμε να προειδοποιούμε τα παιδιά και τους
νέους: ο μόνος Σωτήρας είναι ο Χριστός. Ο Σπάιντερ-Μαν μπορεί να παγιδεύει με
τα δίχτυά του εχθρούς, αλλά ο Χριστός ελευθερώνει από τα δίχτυα της αμαρτίας. Ο
Σπάιντερ-Μαν είναι ήρωας της φαντασίας· ο Χριστός είναι η αλήθεια και η ζωή .Εκεί
πρέπει να στηρίζουμε την ελπίδα μας.
