Σύγχρονοι συνταγματολόγοι,
θύματα του αρχεκάκου όφεως ή υπαξιωματικοί του;
Θεοτοκάς Γιώργος, «Η
Ορθοδοξία στον καιρό μας»
«Πολύ μεγάλες ζυμώσεις, που θα τις λέγαμε χτες ακόμα απίστευτες, πραγματώνονται, τα τελευταία χρόνια, στους κόλπους των χριστιανικών εκκλησιών. Παντού γίνονται εκδηλώσεις, συναντήσεις και συσκέψεις με σκοπό να προετοιμαστούν πλατύτερες ενότητες αναμεταξύ τους. Ο οικουμενισμός, από την περιοχή της θεωρίας, αρχίζει να περνά στην πράξη. Προαιώνιες δυσπιστίες, προκαταλήψεις και εχθρότητες, βαθιά ριζωμένες στην ψυχή των λαών, υποχωρούν για πρώτη φορά και αφήνουν να εξωτερικευθούν διαθέσεις για την προσέγγιση, την κατανόηση, τη συμφιλίωση των χωρισμένων Χριστιανών.»1 («Η Ορθοδοξία στον καιρό μας», Θεοτοκάς Γιώργος, Εκδόσεις «Εκδόσεις των φίλων», 1975)
--------------------------------------------------------------------
Aπό τον επίλογο της διάλεξης του κ. Αλιβιζάτου: «Θα μου επιτρέψετε καταλήγοντας, αντί για άλλες δικές μου σκέψεις να σας διαβάσω ένα απόσπασμα από άρθρο του γνωστού συγγραφέα, του Γιώργου Θεοτοκά, ε, του 1966 δημοσιευμένο. “Όταν ομιλούμε για την ελληνική ορθόδοξη Εκκλησία -παραθέτω- δεν πρέπει να ξεχνούμε το ιστορικό παρελθόν της. Και πιο συγκεκριμένα την αποστολή που ανέλαβε το 1453. Η Εκκλησία έγινε τότε, από ιστορική ανάγκη η μόνη Κιβωτός της Εθνικής ζωής, η προστάτιδα του ελληνικού λαού στη μεγάλη ζοφερή περίοδο των δεινών που άρχισε. Για να εκπληρώσει την Αποστολή της, πήρε επάνω της καθήκοντα δικαστικά, διοικητικά, οικονομικά∙ έγινε μέσα στα όρια του δυνατού η συνέχεια του Βυζαντινού κράτους. Κατά κάποιο τρόπο κράτος εν κράτει, υπό την πρωτόγονη κυριαρχία των Οθωμανών. Αυτό το ρόλο τον έπαιξε περίπου 4 αιώνες στην Παλαιά Ελλάδα, και 5 αιώνες στο υπόλοιπο Έθνος. Με μεγάλη-θαυμαστή αυτοθυσία η Εκκλησία συντήρησε το Ελληνικό Έθνος, και το έφερε ξανά στην ελευθερία, στην αρχή του 19ου αιώνα. Αλλά η ιστορία άλλαξε πορεία και η πατροπαράδοτη αποστολή των 5 αιώνων δεν έχει πια νόημα για την Εκκλησία μέσα στα όρια του Ελληνικού Κράτους.
Κανείς δεν ζητά πια από τους εκκλησιαστικούς ταγούς μας να
κυβερνούν όπως ο Ιωακείμ ο Γ’ - ο μεγάλος Πατριάρχης -, να πολεμούν όπως ο Παπαφλέσσας
ή να πέφτουν στη φωτιά όπως ο Χρυσόστομος Σμύρνης. Ναι, αλλά τι άλλο γυρεύει απ’
αυτούς ο Ελληνικός λαός, σήμερα; Τούτο είναι το πρόβλημα. Γιατί αν πρόκειται η
Εκκλησία να μην είναι πια στο εξής παρά ένα πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου,
επιφορτισμένο με ορισμένα διοικητικά καθήκοντα και με αυτόματη συντήρηση
λατρευτικών τύπων, αν πρόκειται να καταλήξει να είναι μια υπηρεσία σαν τις άλλες,
με τη νοοτροπία της γραφειοκρατίας και του επαγγελματισμού, τότε το μέλλον της,
δεν περιμένουμε να είναι σπουδαίο».
